EBITDA (FAVÖK) Nedir? EBITDA Açılımı

EBITDA, Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede genellikle FAVÖK = Faiz, Amortisman ve Vergi Öncesi Kâr olarak kullanılır.

En net tanım:

EBITDA, şirketin ana faaliyetlerinden ürettiği nakit benzeri kârlılığı yaklaşık olarak gösteren bir performans ölçüsüdür.

• Faiz (finansman yapısı etkisi) hariç

• Vergi (ülke/teşvik etkisi) hariç

• Amortisman & itfa (muhasebe giderleri) hariç tutulur.

EBITDA Neden Önemlidir?

EBITDA’nın popüler olmasının sebebi, şirketleri “çekirdek faaliyet performansı” açısından daha karşılaştırılabilir hale getirmesidir.

1) Şirketleri daha adil kıyaslamaya yardım eder

İki şirket aynı işi yaparken:

• biri daha borçlu (faiz gideri yüksek),

• biri farklı ülkede (vergi oranı farklı),

• biri eski makinelerle (amortisman yüksek),

• diğeri yeni yatırımlı (amortisman farklı)

  olabilir. EBITDA, bu farkların bir kısmını dışarıda bırakarak kıyaslamayı kolaylaştırır.

2) Borç ödeme kapasitesini anlamaya yaklaşır

Kredi analistleri, EBITDA’yı, şirketin borç taşıma gücünü ölçen oranlarda kullanır:

• Net Borç / EBITDA (kaldıraç)

• Faiz Karşılama (EBITDA / Faiz gibi türevler)

3) Değerleme dünyasında standart “çarpan” üretir

Hisse değerlemede en yaygın kullanım: EV/EBITDA

Bu oran, şirketin pahalı mı ucuz mu olduğuna dair hızlı bir çerçeve sunar (tek başına karar değildir).

Yatırımın Yeni Adı Paratron ile Siz de Kazanmaya Başlayın!

EBITDA Hesaplama, EBITDA (FAVÖK) Nasıl Hesaplanır?

Gelir tablosunda yer alan şirketin ana faaliyet karına, amortisman giderlerinin eklenmesi ile hesaplanır.

Hisse Değerlerken EBITDA Nasıl Kullanılır?

EBITDA’yı hisse değerlemede kullanmanın en pratik yolu EV/EBITDA çarpanıdır.

Adım 1) EV (Enterprise Value) nedir?

EV = Şirket Değeri (piyasanın şirketin “toplam işletme değerine” biçtiği değer)

Genelde şu mantıkla düşünülür:

• Piyasa Değeri (Market Cap) + Net Borç (borç − nakit)

  (Detaylarda azınlık payı/iştirak gibi ek kalemler olabilir.)

Neden EV?

Çünkü EBITDA “faiz öncesi” bir ölçü olduğu için, şirketi sadece özsermaye (Market Cap) ile değil borç dahil toplam değer ile karşılaştırmak daha tutarlı olur.

Adım 2) EV/EBITDA nasıl yorumlanır?

• EV/EBITDA düşükse: “görece ucuz” olabilir.

• EV/EBITDA yüksekse: “görece pahalı” olabilir.

Ama kritik nokta: Sadece aynı sektörde, benzer büyüme/riske sahip şirketlerde kıyas yapmak.

Mini örnek (mantık)

• Şirket A: EV 10 milyar, EBITDA 2 milyar → EV/EBITDA = 5x

• Şirket B: EV 12 milyar, EBITDA 1.5 milyar → EV/EBITDA = 8x

  A, aynı kalite/riskteyse B’ye göre daha “ucuz” görünebilir.

Adım 3) EBITDA marjı ile kalite kontrolü yap

EBITDA Marjı = EBITDA / Ciro

• Marj artıyorsa: fiyatlama gücü/verimlilik iyileşiyor olabilir.

• Marj düşüyorsa: maliyet baskısı, rekabet, ölçek sorunu olabilir.

Adım 4) “EBITDA büyümesi” ile çarpanı dengele

Yüksek büyüme beklenen şirketler genelde daha yüksek çarpanla işlem görür:

• Büyüme + güçlü marj = daha yüksek EV/EBITDA “normal” olabilir.

• Düşük büyüme + zayıf marj = düşük çarpan bile “pahalı” çıkabilir.

EBITDA’nın Sınırlamaları (En Çok Yapılan Hatalar)

EBITDA güçlü bir araçtır ama yanıltıcı olabildiği yerler vardır:

1) EBITDA = nakit değildir

Amortisman çıkarıldığı için, yatırım ihtiyacı (capex) yüksek şirketlerde EBITDA gerçeği fazla “parlatabilir”.

Özellikle: üretim, altyapı, telekom, ağır sanayi.

2) İşletme sermayesi etkisini görmez

Stok, alacak, borç değişimleri nakdi ciddi etkiler; EBITDA bunu yakalamaz.

3) “Düzeltilmiş EBITDA” oyunları

Şirketler bazen “tek seferlik” diyerek giderleri dışarıda bırakır ve EBITDA’yı şişirebilir.

Bakılması gereken: düzeltmeler sürekli mi, gerçekten tek seferlik mi?

4) Banka/sigorta gibi finansal kurumlarda uygun değildir

Finansal şirketlerde faiz gelir/gideri işin merkezidir; EBITDA genelde anlamlı olmaz.

EBITDA Hangi Durumlarda Daha Faydalı?

• Aynı sektördeki şirketleri kıyaslarken

• Borçluluk farklılıkları yüksekse (faiz etkisini ayıklamak için)

• Satın alma/şirket birleşmesi analizlerinde (M&A)

• Döngüsel sektörlerde “normalleşmiş kârlılık” ararken (ek teyitlerle)

Pratik Kontrol Listesi: EBITDA ile Hisse Analizi

1. EV/EBITDA sektör ortalamasına göre nerede?

2. EBITDA marjı 3–5 yılda trend olarak artıyor mu?

3. EBITDA büyümesi sürdürülebilir mi (fiyat artışı mı, hacim mi, verimlilik mi)?

4. Net Borç/EBITDA kaç? (kaldıraç riski)

5. Capex yüksek mi? (EBITDA “nakit” diye okunmasın)

6. “Adjusted EBITDA” düzeltmeleri tutarlı mı?

Sık Sorulan Sorular

EBITDA ile Net Kâr arasındaki fark nedir?

Net kâr, faiz, vergi ve amortisman dahil tüm giderlerden sonra kalan sonuçtur. EBITDA ise bunları hariç tuttuğu için daha “faaliyet odaklı”dır.

EV/EBITDA mı, F/K mı?

• F/K (P/E) net kâra dayanır; muhasebe ve finansman yapısından daha çok etkilenir.

• EV/EBITDA borç dahil toplam değeri ve faaliyet kârlılığını karşılaştırdığı için şirket kıyaslamada sık tercih edilir.

  İkisi birlikte okununca daha sağlıklı olur.

Kaç EV/EBITDA “ucuz” sayılır?

Sektöre göre dramatik değişir. En doğrusu: aynı sektör, benzer büyüme ve riskteki şirketlerin ortalamasına göre kıyaslamak.

EBITDA, şirketin “işin motorundan” ürettiği kârlılığı hızlı görmeyi sağlar ve özellikle EV/EBITDA çarpanı ile hisse değerlemede yaygın kullanılır. Ancak EBITDA’nın nakit olmadığını, capex ve işletme sermayesi etkilerini dışarıda bıraktığını unutmadan; marj, büyüme ve borçluluk metrikleriyle birlikte okumak en doğru yaklaşımdır.