Stop Loss Nedir? Borsada Stop Loss Nasıl Yapılır?

Borsada yatırım yapanların en çok kullandığı risk yönetimi araçlarından biri, stop loss yöntemidir. Stop loss, yatırımcının belirlediği bir fiyat seviyesine ulaşıldığında pozisyonun zararını sınırlamak amacıyla kullanılan bir emir yöntemidir.

Özellikle hisse senedi fiyatlarının hızlı hareket ettiği dönemlerde yatırımcının piyasayı sürekli takip edememesi, zararların beklenenden daha fazla büyümesine neden olabilir. Stop loss kullanımı ise yatırımcının önceden belirlediği bir seviyeye göre hareket etmesine yardımcı olur.

Peki stop loss nedir, nasıl çalışır, borsada stop loss nasıl yapılır ve stop loss emri nasıl verilir? İşte yatırımcıların bilmesi gerekenler.

Stop Loss Nedir?

Stop loss, Türkçede genel olarak zarar durdurma anlamında kullanılır. Temel amaç, yatırımcının kabul ettiği maksimum zarar seviyesine ulaşıldığında pozisyonun kapatılmasını sağlamaktır.

Örneğin, bir hisseyi 100 TL'den aldığınızı ve yüzde 5 zarar seviyesini kabul ettiğinizi düşünelim. Bu durumda yatırımcı yaklaşık 95 TL seviyesini kendi stop seviyesi olarak belirleyebilir.

Hisse fiyatı bu seviyeye geldiğinde kullanılan stop emrinin koşulları gerçekleşirse, emir aktif hale gelir ve belirlenen işlem yöntemi doğrultusunda satış işlemi gerçekleştirilmeye çalışılır.

Burada önemli nokta, stop loss seviyesinin zararın kesin olarak o fiyattan gerçekleşeceği anlamına gelmemesidir. Piyasa çok hızlı hareket ettiğinde veya fiyat seviyeleri arasında boşluk oluştuğunda gerçekleşme fiyatı belirlenen stop seviyesinden farklı olabilir.

Yatırımın Yeni Adı Paratron ile Siz de Kazanmaya Başlayın!

Stop Loss Nasıl Çalışır?

Stop loss mantığında yatırımcı önce bir tetikleme seviyesi belirler.

Örneğin:

Hisse alış fiyatı: 100 TL
Stop seviyesi: 95 TL
Kabul edilen zarar: yaklaşık %5

Hisse 95 TL seviyesine geldiğinde stop koşulu tetiklenebilir. Ardından emir, kullanılan sistemde tanımlanan emir türüne göre piyasaya iletilir.

Borsa İstanbul'un Pay Piyasası prosedüründe de durdurma emirleri belirli bir fiyat şartına bağlı olarak tanımlanıyor. Belirlenen koşul gerçekleştiğinde emir aktif hale geliyor; koşul gerçekleşmeden önce ise emir defterinde görünmüyor.

Bu nedenle stop loss'u yalnızca “95 TL'ye gelince kesin olarak 95 TL'den satar” şeklinde düşünmek doğru değildir.

Borsada Stop Loss Nasıl Yapılır?

Borsada stop loss kullanımı, yatırım hesabının bulunduğu banka veya aracı kurumun işlem platformu üzerinden gerçekleştirilebilir.

Ancak kullanılan emir ekranı ve sunulan emir seçenekleri kurumdan kuruma değişebilir. Bu nedenle yatırımcının kendi aracı kurumunun stop veya durdurma emirlerine ilişkin kurallarını kontrol etmesi gerekir.

Genel olarak süreç şu şekilde ilerler:

Satış yapılacak hisse seçilir.
Stop olarak kullanılacak fiyat seviyesi belirlenir.
Gerekli emir koşulları işlem platformunda tanımlanır.
Emir gönderilir.
Belirlenen koşul gerçekleştiğinde emir aktif hale gelir.
Emir, seçilen işlem yöntemi kapsamında piyasaya iletilir.

Burada stop seviyesinin belirlenmesi kadar emrin hangi türde çalışacağının anlaşılması da önemlidir.

Stop Loss Emri Nasıl Verilir?

Stop loss emri verirken yatırımcının öncelikle iki farklı seviyeyi birbirinden ayırması gerekir:

Stop fiyatı: Emri tetikleyen fiyat seviyesidir.

Emir fiyatı: Emir aktif hale geldikten sonra piyasaya hangi fiyat koşuluyla gönderileceğini belirleyen seviyedir.

Bu iki kavram her zaman aynı olmak zorunda değildir.

Örneğin yatırımcı bir hissede 95 TL seviyesini stop noktası olarak belirleyebilir. Fakat piyasa koşullarına ve kullanılan emir türüne bağlı olarak satışın gerçekleştiği fiyat 95 TL'nin altında olabilir.

Bu nedenle emir gönderilmeden önce işlem platformundaki koşullar dikkatle incelenmelidir.

Stop Loss ile Zarar Kesme Nasıl Belirlenir?

Stop loss seviyesi yalnızca “yüzde 5 zarar edersem satarım” şeklinde belirlenmek zorunda değildir.

Yatırımcılar stop seviyelerini farklı yöntemlerle belirleyebilir.

Yüzde Bazlı Stop Loss

En basit yöntemlerden biridir.

Örneğin yatırımcı maksimum yüzde 7 zarar etmeyi kabul ediyorsa alış fiyatının yaklaşık yüzde 7 altında bir seviyeyi stop noktası olarak belirleyebilir.

Destek Seviyesine Göre Stop Loss

Teknik analiz kullanan yatırımcılar, önemli destek seviyelerini stop noktası olarak değerlendirebilir.

Örneğin bir hissenin 90 TL seviyesinde güçlü bir desteği bulunuyorsa yatırımcı bu seviyenin altında pozisyonunu yeniden değerlendirmeyi tercih edebilir.

Hareketli Stop Loss

Hisse yükseldikçe stop seviyesinin de yukarı taşınmasıdır.

Örneğin hisse 100 TL'den 120 TL'ye yükseldiğinde yatırımcı başlangıçtaki stop seviyesini korumak yerine daha yukarı bir seviyeye taşıyarak elde ettiği kazancı korumaya çalışabilir.

Stop Loss Kullanmanın Avantajları Nelerdir?

Stop loss kullanımının en önemli avantajı, yatırımcının riskini önceden tanımlamasına yardımcı olmasıdır.

Başlıca avantajlar şunlardır:

Zararın kontrol altında tutulmasına yardımcı olur.
Sürekli ekran başında olma ihtiyacını azaltabilir.
Panik kararlarının önüne geçmeye yardımcı olabilir.
Yatırım planına sadık kalmayı kolaylaştırabilir.
Portföy riskinin yönetilmesine katkı sağlayabilir.

Ancak stop loss'un tek başına yatırım kararını doğru hale getiren bir araç olmadığı unutulmamalıdır.

Stop Loss Kullanırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Stop loss kullanırken en sık yapılan hatalardan biri, stop seviyesini yalnızca rastgele bir yüzde üzerinden belirlemektir.

Bir hissenin volatilitesi, teknik görünümü, yatırım vadesi ve yatırımcının risk toleransı birlikte değerlendirilmelidir.

Ayrıca şu noktalar dikkate alınmalıdır:

Stop seviyesini çok dar belirlememek: Hisse normal günlük hareketleri içerisinde stop seviyesine ulaşabilir.

Stop seviyesini sürekli aşağı çekmemek: Yatırımcının başlangıçta belirlediği risk planı bozulabilir.

Stop seviyesini sürekli değiştirmemek: Her fiyat hareketinde karar değiştirmek stratejinin disiplinini zayıflatabilir.

Likiditeyi dikkate almak: İşlem hacmi düşük hisselerde emirlerin beklenen koşullarda gerçekleşmesi daha zor olabilir.

Gap riskini unutmamak: Hisse bir önceki kapanışa göre çok daha düşük bir fiyattan açılırsa stop seviyesi ile gerçekleşme fiyatı arasında fark oluşabilir.

Stop Loss ile Stop Limit Arasındaki Fark Nedir?

Stop loss ve stop limit kavramları birbirine benzese de aynı şey değildir.

Stop emrinde belirlenen koşul gerçekleştiğinde emir aktif hale gelir. Stop limit yapısında ise yatırımcı tetikleme seviyesinin yanı sıra bir limit fiyatı da belirler.

Bu nedenle stop limit emrinde yatırımcı belirlediği fiyat koşullarının dışında satış yapılmasını istemeyebilir. Ancak bunun karşılığında piyasa hızlı hareket ederse emrin hiç gerçekleşmeme riski ortaya çıkabilir.

Kısacası:

Stop: Emrin belirli bir koşul gerçekleştiğinde aktif hale gelmesini sağlar.

Stop limit: Tetikleme koşuluna ek olarak gerçekleşebilecek fiyat için de sınır koyar.

Kullanılacak emir türü belirlenirken yatırımcının önceliğinin “pozisyonun mutlaka kapanması” mı yoksa “belirli bir fiyatın altında satış yapılmaması” mı olduğu önemlidir.

Stop Loss Her Hissede Kullanılabilir mi?

Stop loss kullanımının mümkün olup olmadığı ve hangi koşullarda kullanılabileceği, işlem yapılan piyasa ve aracı kurumun sunduğu emir seçeneklerine göre değişebilir.

Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda farklı emir yöntemleri bulunurken, durdurma emirleri de belirli koşullara bağlı olarak tanımlanabiliyor.

Bu nedenle yatırımcı, işlem yapacağı hissenin yanı sıra kendi yatırım hesabının emir ekranında hangi koşullu emirlerin sunulduğunu da kontrol etmelidir.

Yeni Başlayanlar İçin Stop Loss Kullanımı

Borsaya yeni başlayan yatırımcılar için stop loss'un en önemli faydası, yatırım kararını önceden belirlenmiş bir risk planına bağlamasıdır.

Ancak yeni yatırımcıların stop seviyesini belirlerken yalnızca “yüzde kaç zarar edersem satarım?” sorusuna odaklanması doğru olmayabilir.

Bunun yerine şu sorular sorulabilir:

Bu yatırımı neden yaptım?
Hangi fiyat seviyesinde yatırım fikrim geçersiz hale geliyor?
Ne kadar zararı finansal olarak kabul edebilirim?
Hissenin günlük hareketleri ne kadar?
İşlem hacmi yeterli mi?
Stop seviyesine ulaşıldığında ne yapacağım?

Bu soruların cevapları yatırımcının daha sistemli hareket etmesine yardımcı olabilir.

Stop Loss Kullanmak Zararı Kesin Olarak Önler mi?

Hayır.

Stop loss, zararı tamamen ortadan kaldıran bir yöntem değildir. Yalnızca yatırımcının belirlediği risk seviyesine göre pozisyonu yönetmesine yardımcı olur.

Özellikle hızlı fiyat hareketlerinde, açılışta fiyat boşluklarında veya düşük likidite koşullarında işlem beklenenden farklı bir fiyattan gerçekleşebilir.

Bu nedenle stop loss, garantili zarar sınırı olarak değil, risk yönetimi aracı olarak değerlendirilmelidir.

Stop Loss Kullanırken En Önemli Nokta

Stop loss kullanımında asıl amaç, her işlemde zarar etmemek değildir. Amaç, yanlış giden bir yatırım kararının portföy üzerinde kontrol edilemeyecek kadar büyük bir etki oluşturmasını engellemeye çalışmaktır.

Yatırımcı stop seviyesini belirlerken kendi risk toleransını, hissenin volatilitesini, teknik seviyelerini ve işlem koşullarını birlikte değerlendirmelidir.

Stop loss doğru kullanıldığında yatırım kararlarının daha disiplinli hale gelmesine yardımcı olabilir. Ancak hiçbir emir türü piyasa riskini tamamen ortadan kaldırmaz.

404