Yayınlanma: 3 Nisan 2025 10:09
Güncellenme: 4 Nisan 2025 01:29
ABD Başkanı Donald Trump, 2 Nisan 2025’te Beyaz Saray’ın Gül Bahçesi’nde gerçekleşen "Kurtuluş Günü" etkinliğinde kürese l ticaret politikalarını kökten değiştirecek yeni vergi reformunu duyurdu. Trump, uzun süredir dile getirdiği "adil ticaret" söylemini bir adım öteye taşıyarak ABD’ye ithalat yapan ülkeler için yeni gümrük tarifeleri belirledi.
Yeni tarifeler kapsamında Kanada ve Meksika hariç tüm ticaret ortaklarına %10’luk bir taban vergisi uygulanacak. Avrupa Birliği’ne %20, Birleşik Krallık’a %10, Çin’e %34, Japonya’ya %24 ve Tayvan’a %32 oranında ilave vergiler getirildi. ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) kapsamındaki ürünler ise bu yeni tarifelerden muaf tutulacak.
Trump, yaptığı açıklamada Türkiye’nin de yeni gümrük tarifesi kapsamına alındığını belirtti. 3 Nisan itibariyle yürülüğe girecek yeni sistemde, Türkiye’ye ithal edilen ürünlere minimum %10 oranında ek gümrük vergisi uygulanacak. Bu kararın Türkiye’nin ABD’ye ihracat yapan şirketleri üzerinde önemli etkiler yaratabileceği ifade ediliyor.
Ücretsiz Finansal Okuryazarlık Eğitimi İçin Tıklayın!
Trump’ın yeni tarifeleri, ABD sanayisini desteklemeyi amaçlasa da ekonomistler bu adımın hem ABD hem de dünya ekonomisine zarar verebileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Moody’s Analytics ekonomisti Justin Begley, yeni tarifelerin "beklenenden daha sert" olduğuna dikkat çekerken, Piper Sandler baş ekonomisti Nancy Lazar ise bu politikanın ABD ekonomisini 2025’in ikinci çeyreğinde %1 oranında daraltabileceğini öngördü.
ABD Kongresi’nde de bu tarifelerle ilgili tartışmalar başlamış durumda. Demokrat Senatör Tim Kaine, Kanada’ya uygulanan tarifelerin kaldırılmasına yönelik bir yasa teklifi sunarken, bazı Cumhuriyetçi senatörlerin de bu girişime destek verdiği belirtiliyor. Ancak Trump, bu duruma sert çıkarak Kongre’nin kararını veto edeceğini açıkladı.
Trump’ın açıkladığı yeni tarifelere dünyanın dört bir yanından sert tepkiler geldi:
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, bu adımı "küresel ekonomiye büyük bir darbe" olarak niteledi ve misilleme için Avrupa Birliği’nin hazırlık yaptığını belirtti.
ECB Yönetim Kurulu Üyesi François Villeroy, tarifelerin Avrupa ekonomisindeki dezenflasyon sürecini sekteye uğratmayacağını söylerken, Avrupa Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine devam edeceği sinyalini verdi.
Çin Ticaret Bakanlığı, Trump’ın tarifelerinin "yasadışı ve dünya ticaret kurallarına aykırı" olduğunu belirterek, ABD’ye karşı misilleme uygulayacaklarını duyurdu. Çin’in en önemli misilleme adımını ABD teknoloji şirketlerine yönelik kısıtlamalarla yapacağı belirtiliyor.
Trump’ın vergi reformu ile ABD’nin ithalattan elde edeceği gümrük gelirlerinin 2024’teki 78 milyar dolardan 1 trilyon dolar seviyesine yükseleceği tahmin ediliyor. Ancak bu verginin bizzat Amerikan ithalatçıları ve tüketiciler üzerinde ciddi bir baskı oluşturabileceği belirtiliyor.
JPMorgan Asya-Pasifik Bölgesi Baş Stratejisti Tai Hui, bu tarifelerin kalıcı hale gelmesi durumunda ABD’de enflasyonu %1.5 ila %2 oranında yükseltebileceğini ve tüketici harcamalarının azalabileceğini öngörüyor.
Trump, ekonomistlerin ve dünyanın sert eleştirilerine rağmen bu tarifelerin uzun vadede ABD’yi "yeniden sanayi devi" yapacağını savundu. "Otomobilleri, gemileri, çipleri, uçakları, ilaçları ve madenleri artık kendi topraklarımızda üreteceğiz." ifadelerini kullanan Trump, bu kararın Amerikan çıkarlarına hizmet ettiğini belirtti.
Trump’ın yeni vergi reformu ve ticaret tarifeleri, küresel ekonomi için yeni bir dönemin başlangıcı olabilir. ABD’nin korumacılığa dönmesiyle ticaret dengelerinin nasıl şekilleneceği ve dünya ekonomisinin bu hamlelere nasıl yanıt vereceği önümüzdeki günlerde netleşecek.